Je hebt je eerder bij de Consumentenbond aangemeld voor de actie tegen Facebook (Meta). Na de gewonnen rechtszaak, op 15 maart 2023, is de weg vrij voor een schadevergoeding.

Data Privacy Stichting is op 1 maart 2024 een nieuwe rechtszaak gestart om schadevergoeding te eisen en de onrechtmatige praktijken van Meta (moederbedrijf van Facebook en Instagram) te laten stoppen. Na de uitspraak van de rechtbank Amsterdam in maart 2023 is Meta namelijk doorgegaan met het schenden van de privacy van consumenten in Nederland.

De nieuwe rechtszaak is ook een tweede actie tegen Meta. Deze gaat over de (illegale) doorgifte van persoonsgegevens van gebruikers van de Facebook- en Instagramdienst naar de Verenigde Staten zonder voldoende bescherming tegen overheidssurveillance.

De Consumentenbond steunt de stichting in deze nieuwe rechtszaak. Data Privacy Stichting en de Consumentenbond willen voorkomen dat je een eventuele compensatie misloopt en vragen je daarom je claim te registreren bij Consumentenbond Claimservice (CCS), een samenwerkingsverband tussen de Consumentenbond en ConsumentenClaim. CCS is de partij die in opdracht van de stichting verantwoordelijk is voor de registratie van deelnemers. 

In de online omgeving van Consumentenbond Claimservice heb je ook de mogelijkheid om je in 1 keer aan te melden voor de tweede actie.

Meta maakt miljardenwinsten door advertentieverkoop, overeenkomsten met derden en andere ‘data monitoring’ waarbij het bedrijf gebruik maakt van privégegevens van Facebookgebruikers. Facebookgebruikers zijn daarover niet goed geïnformeerd en hebben hiervoor geen toestemming gegeven.

Meta verzamelt meer informatie dan Facebookgebruikers vrijwillig aan Facebook verstrekken. Dat mag niet.

Adverteerders zijn de klant
Niet iedereen realiseert zich dat de klanten van Meta niet de Facebookgebruikers zijn, maar de adverteerders op het platform. Jij bent het product. Het verdienmodel van de sociale netwerkdienst is gebaseerd op inkomsten uit gepersonaliseerde advertenties.

Meta gebruikt de hieronder opgesomde persoonsgegevens om adverteerders in staat te stellen uiterst precieze en gepersonaliseerde advertenties aan jou te presenteren, gebaseerd op jouw persoonlijke eigenschappen en voorkeuren. Meta heeft geen toestemming van jou om deze persoonsgegevens te verzamelen en gebruiken.

Hoe komt Meta aan die gegevens?
Meta analyseert het door de gebruikers aangemaakte profiel. Maar daar blijft het niet bij:

• Meta kijkt mee met wat de gebruikers met vrienden delen.
• Meta verzamelt ook gegevens buiten het sociale netwerk om.
• Met behulp van cookies volgt Meta het surfgedrag en ingezette apps van gebruikers op talloze websites en mobiele apparaten.
• En app-makers konden zelf gegevens verzamelen van de Facebookvrienden van de gebruiker, terwijl die Facebookvrienden zelf de app niet gebruikten. Die vrienden hadden hier geen kennis van en Meta meldde dit niet. Het Cambridge Analytica schandaal heeft laten zien wat hiervan de gevolgen kunnen zijn.

Essentiële informatie niet verstrekt
Ook de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) deed al onderzoek vanaf 2014. Daaruit blijkt dat Meta essentiële informatie over het eigen privacy beleid niet verstrekte. En voor zover informatie wel was verstrekt, was dat op een voor gebruikers onduidelijke, inconsistente en onnodig moeilijk te begrijpen wijze. Zo stond belangrijke informatie verspreid over 13 verschillende pagina’s en bronnen, waarbij sommige relevante informatie volledig was verstopt.

De AP oordeelde dan ook dat Meta de gegevens van Facebookgebruikers zonder hun medeweten of toestemming verwerkte. En dat Meta anderen in staat stelde gebruik te maken van gegevens die Facebookgebruikers als privé mochten beschouwen.

Maar ook andere buitenlandse toezichthouders, zoals die in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Australië, hebben vastgesteld dat Meta zijn gebruikers niet of niet goed informeert over het delen van gegevens met derden. Het Cambridge Analytica schandaal is een bekend voorbeeld dat heeft laten zien hoe dit misging. Het Cambridge Analytica schandaal legde bloot hoe eenvoudig derden aan gegevens van gebruikers konden komen, en daarmee de verkiezingen in de Verenigde Staten konden beïnvloeden. En daarvoor kreeg Meta boetes van in totaal meer dan 5 miljard dollar.

Meta zendt jouw gegevens door buiten Europa
Er gaat nog meer mis bij Meta. De privacyregels bepalen dat persoonsgegevens van EU-inwoners, waaronder Nederlanders, opgeslagen moeten worden in de EU of in een ander land dat ook een adequate bescherming biedt.

Inlichtingendiensten in de VS kunnen op grote schaal persoonsgegevens van Europese Facebook- en Instagramgebruikers inzien, omdat die gegevens worden doorgestuurd naar de VS. Deze inlichtingendiensten kunnen enorme hoeveelheden persoonsgegevens van EU-inwoners opvragen. Meta werkt hieraan mee, waardoor zij inbreuk maakt op de privacy van gebruikers van Facebook en Instagram in Nederland.

De hoogste Europese rechter heeft geoordeeld dat bedrijven, zoals Meta, alleen persoonsgegevens aan de VS kunnen doorsturen als zij kunnen garanderen dat de rechten van jou over die persoonsgegevens in essentie hetzelfde beschermd zijn als onder Europees recht tegen overheidssurveillance (=overheidsspionage).

Als bedrijven geen maatregelen treffen om die gegevens te beschermen, dan is het doorsturen niet toegestaan. Meta heeft die maatregelen niet getroffen. Daardoor hebben de inlichtingendiensten  veel te vergaande toegang tot persoonsgegevens van gebruikers in Nederland.

De Facebook Claim bestaat uit 2 acties:

1. Actie over het onrechtmatig gebruik van persoonsgegevens 

De eerste actie is gericht tegen Meta Platforms, Inc., Meta Platforms Ireland Ltd. en Facebook Netherlands B.V. Deze actie gaat over het verwerken, gebruiken van persoonsgegevens, waaronder gevoelige gegevens (zoals seksuele of religieuze voorkeuren, of informatie over gezondheid), voor advertentiedoeleinden zonder toestemming van Facebookgebruikers in Nederland. De actie gaat verder over het delen van persoonsgegevens met ontwikkelaars van applicaties zonder de Facebookgebruikers hierover op een correcte wijze te informeren. Een bekend voorbeeld hiervan is het Cambridge Analytica schandaal.

De Data Privacy Stichting is in het kader van deze eerste actie al op 29 december 2019 een juridische procedure gestart. De rechtbank Amsterdam heeft op 15 maart 2023 geoordeeld dat Meta Ierland (het Europese hoofdkantoor van Facebook) jarenlang de privacy- en consumentenrechten van zijn Facebookgebruikers in Nederland heeft geschonden. Tegen deze uitspraak is hoger beroep ingesteld. De hoger beroep procedure is nu in volle gang. Op 13 oktober 2025 is er een zitting bij het hof Amsterdam.

2. Actie over het doorzenden van persoonsgegevens buiten Europa

De eerste rechtszaak ging over de periode tot 1 januari 2020. Inmiddels is goed duidelijk geworden dat veel van wat Meta doet helemaal niet gestopt is. Omdat het onrechtmatig handelen van Meta moet stoppen en Facebookgebruikers recht hebben op schadevergoeding is Data Privacy Stichting op 1 maart 2024 een nieuwe rechtszaak begonnen tegen Meta Platforms Inc., Meta Platforms Ireland Ltd. en Facebook Netherlands B.V. Die nieuwe rechtszaak gaat over de eerste actie (maar dan over de periode tot nu) en de tweede actie heeft alleen betrekking Meta Platforms, Inc. en Meta Platforms Ireland Ltd. Deze gaat over de illegale doorgifte van persoonsgegevens buiten Europa zonder voldoende bescherming te bieden tegen overheidssurveillance.

De stichting eist in deze (nieuwe) rechtszaak schadevergoeding voor consumenten die op enig moment vanaf 1 april 2010 tot nu gebruik Facebook gebruikten. En consumenten die vanaf 25 mei 2018 tot nu Instagram gebruikten en op dat moment in Nederland  woonden.

Lees meer over deze dagvaarding van de nieuwe rechtszaak.

Werkwijze botst met privacyregels

De betreffende praktijken waren zeer gunstig voor Facebook. Het platform realiseerde miljarden winst.

Als een bedrijf geld verdient aan gegevens en advertenties, moet de manier waarop dit gebeurt wel in lijn zijn met de privacyregels (AVG). Dat was hier niet het geval. Facebook was onduidelijk over hoe het de gegevens over gebruikers verkreeg en wie daarvan gebruik konden maken.

Oneerlijke handelspraktijken

Facebook heeft onrechtmatig gehandeld en verschillende wettelijke privacyregels overtreden. Ook maakte Facebook zich schuldig aan oneerlijke handelspraktijken. Dat deed Facebook door essentiële informatie achter te houden over het doel waarvoor en de wijze waarop persoonsgegevens van Facebookgebruikers werden verwerkt.

Ten koste van de gebruikers heeft Facebook zich ongerechtvaardigd voor commerciële doeleinden verrijkt. 

Onvoldoende bescherming

De persoonsgegevens van Facebook-gebruikers moeten worden verwerkt ofwel in de EU of in een ander land dat ook een adequate bescherming biedt. Als bedrijven geen maatregelen treffen om die gegevens te beschermen, dan is het doorsturen van die persoonsgegevens naar landen buiten de EU niet toegestaan. Facebook heeft die maatregelen niet getroffen, met als gevolg dat de Inlichtingendiensten een veel te vergaande toegang kan verkrijgen tot persoonsgegevens van EU-inwoners. Daarmee overtreedt Facebook verschillende privacyregels.

Facebook ‘misbruikt’ jouw persoonsgegevens. Het verkrijgt deze gegevens zonder geldige toestemming, en maakt zich schuldig aan misleiding en het achterhouden van informatie. Het kan daarbij gaan om zeer gevoelige informatie die extra wettelijke bescherming geniet onder de privacywetgeving, bijvoorbeeld over je gezondheid, geloof of seksuele voorkeur. Facebook gebruikt deze gegevens voor advertentiedoeleinden. Facebook stelt adverteerders in staat om advertenties te richten op jouw (gevoelige) persoonsgegevens. Facebook verdient hier jaarlijks miljarden mee, terwijl het die gegevens daar niet voor mag gebruiken. Je verliest de controle en zeggenschap over je eigen gegevens. Het gevolg hiervan is dat Facebook profiteert van jouw rechten, en jouw gegevens aan waarde verliezen.

Facebooks praktijken gaan ten koste van je privacy, keuzevrijheid en je mogelijkheid om je persoonsgegevens te controleren. Bovendien zijn persoonsgegevens geld waard. Ook daardoor is sprake van schade. 

Een exacte becijfering van de door gebruikers geleden schade is niet mogelijk. De Stichting eist voor de rechtbank dat Meta per Facebookgebruiker €750 betaalt voor de jarenlange inbreuk op de rechten van Facebookgebruikers door het verwerken van hun persoonsgegevens voor advertenties.

Voor de illegale doorgifte van gegevens naar de Verenigde Staten eist de Stichting een bedrag van €500 voor iedere consument die vanaf 25 mei 2018 Facebook en/of Instagram gebruikt of gebruikte en in Nederland woont.

Daarnaast wordt de rechter gevraagd om als compensatie voor Facebookgebruikers een bedrag te bepalen op basis van de waarde van hun gegevens waarvan Meta ten onrechte heeft geprofiteerd. 

Je kunt je aanmelden voor de Facebook Claim via het formulier op de website van Consumentenbond Claimservice. Met je aanmelding kun je een schadevergoeding eisen, kom je op voor je rechten en steun je 1 of beide acties tegen Meta. Je kunt je aanmelden vanaf 16 jaar. Ben je nog geen 18 jaar? Vraag dan je ouders/verzorgers om toestemming voordat je je aanmeldt.

Na je aanmelding krijg je een e-mail om te bewijzen dat jij het bent. Er wordt voor jou een dossier voor de Facebook Claim aangemaakt binnen ‘Mijn dossier’ via de website van de Consumentenbond Claimservice. Je wordt gevraagd verdere gegevens in te vullen en de opdrachtbevestiging digitaal te ondertekenen. Daarmee geef je de Data Privacy Stichting opdracht om namens jou op te treden in de procedure tegen Meta. Je gaat dan met de stichting een overeenkomst aan. Je krijgt daarvan een bevestiging per mail. 

No cure, no pay

Bij deelname aan de claim geldt het ‘no cure, no pay’-principe. Dat betekent dat jij nu niets hoeft te betalen. De financier krijgt een percentage van de vergoeding als de claim goed afloopt. Als een positief resultaat wordt behaald door een schikking of een positieve uitspraak, en voor jou een schadevergoeding wordt toegewezen, dan wordt van dat bedrag maximaal 18% ingehouden.

Als er geen schikking of positieve uitspraak komt, krijgt de financier niets en moet hij de kosten dragen. Jij hoeft in dat geval niets te betalen.

‘No cure, no pay’ uitgelegd op Consumentenbond Claimservice.

Wil je je weer afmelden?

Je kunt je afmelden door een e-mail te sturen naar vragen@claimservice.nl. We vragen je om ‘Opzeggen overeenkomst Facebook’ in het onderwerp op te nemen. Je hoeft geen reden voor je afmelding op te geven.

Als je je binnen 60 dagen na je aanmelding afmeldt, heeft dat geen financiële gevolgen. Als je je meer dan 60 dagen na je aanmelding afmeldt, betaal je een deel van de ‘no cure, no pay’-vergoeding. Maar dat geldt alleen als er een vergoeding wordt toegewezen. Wil je meer weten? Lees dan de voorwaarden in jouw deelnemersovereenkomst met de stichting ‘Opdrachtbevestiging Facebook Claim’. Deze vind je in je digitale dossier in de omgeving van Consumentenbond Claimservice.

——-

We zullen je per e-mail op de hoogte houden van ontwikkelingen in de Facebook Claim. Ook zullen we de webpagina’s over de Facebook-claim regelmatig updaten. 

De Facebook Claim bestaat uit 2 acties. Je kunt je aanmelden voor 1 of beide acties. Als je je aanmeldt, steun je de Data Privacy Stichting in de procedure(s) tegen Meta.

Je kunt meedoen aan de actie over de onrechtmatige verwerking van jouw persoonsgegevens (actie 1) als je:

• Vanaf 1 april 2010 gebruiker bent of bent geweest van Facebook.
• Én in Nederland of woonde toen je Facebook gebruikte. 

Val jij onder deze groep? Dan behoor je waarschijnlijk ook in de doelgroep van de tweede actie:

Je kunt meedoen met de actie over de onrechtmatige doorgifte van jouw persoonsgegevens buiten Europa (actie 2) als je:

• Vanaf 25 mei 2018 gebruiker bent of bent geweest van Facebook en/of Instagram.
• Én in Nederland woont of woonde.

Je kunt je in 1 keer gemakkelijk aanmelden voor een mogelijke compensatie via ons aanmeldformulier. Je hoeft geen lid van de Consumentenbond te zijn.

Je moet minimaal 16 jaar zijn om je aan te melden. Ben je nog geen 18 jaar? Vraag dan je ouders/verzorgers om toestemming voor je je aanmeldt.

We kunnen nog niet zeggen of Facebook- en Instagramgebruikers compensatie zullen krijgen, en hoeveel.

De eis

De rechtbank Amsterdam oordeelde op 15 maart 2023 dat Meta jarenlang de privacy van Nederlandse consumenten heeft geschonden. Daarom is Data Privacy Stichting op 1 maart 2024 een tweede rechtszaak begonnen tegen Meta. In deze zaak eist de stichting een schadevergoeding voor consumenten.

De stichting eist onder meer dat Meta per Facebookgebruiker een vergoeding van €750 betaalt. Deze vergoeding is voor de jarenlange inbreuk op de rechten van Facebookgebruikers. Meta deelde persoonsgegevens met derden zonder hierover duidelijk te informeren. Ook verwerkte Meta (onrechtmatig) persoonsgegevens voor advertentiedoeleinden (actie 1).

De stichting eist daarnaast per Facebook-en Instagramgebruiker een vergoeding van €500. Dit is voor de illegale doorgifte van hun persoonsgegevens naar de Verenigde Staten. Gebruikers kregen daarbij niet voldoende bescherming tegen overheidssurveillance (actie 2).

Daarbovenop vraagt de stichting aan de rechter om als compensatie voor Facebookgebruikers een bedrag te bepalen. Dit moet gebaseerd zijn op de waarde van de persoonsgegevens waarvan Meta onterecht heeft geprofiteerd. 

Een regeling

Data Privacy Stichting en de Consumentenbond vinden dat Meta met een regeling moet komen. Die moet voldoende compensatie bieden voor wat het bedrijf fout heeft gedaan. Ook moet Meta stoppen met het schenden van de privacy van gebruikers van Facebook en Instagram in Nederland.

No cure, no pay

Bij deelname aan 1 of beide acties geldt het ‘no cure, no pay-principe’. Dat betekent dat je nu niets hoeft te betalen. De financier krijgt een percentage van de vergoeding als de claim slaagt.

De claim is een succes wanneer er een schikking is bereikt of een positieve uitspraak is gewezen. De financier kan maximaal 18% van de totale opbrengst ontvangen (plus kosten). 

Als er geen schikking of positieve uitspraak komt, krijgt de financier niets. De financier draagt in dat geval alle kosten.

Data Privacy Stichting voert de rechtszaken tegen Meta. De stichting komt op voor de belangen van mensen in Nederland die Facebook en Instagram gebruiken. En die benadeeld zijn door Meta’s privacyschendingen.

De stichting wordt in haar rechtszaken tegen Meta bijgestaan door advocatenkantoren Lemstra Van der Korst N.V. en Pels Rijcken. De acties worden ondersteund door procesfinancier Lieff Cabraser Heimann & Bernstein, LLP. 

De Consumentenbond ondersteunt de stichting in beide rechtszaken. De Consumentenbond verzamelt consumenten die mee willen doen met 1 of beide acties.

Consumentenbond Claimservice, een samenwerkingsverband van de Consumentenbond en ConsumentenClaim, verwerkt in opdracht van de stichting de aanmeldingen van de deelnemers. 

De stichting wordt in haar rechtszaken tegen Meta bijgestaan door advocatenkantoren Lemstra Van der Korst N.V. en Pels Rijcken. De acties worden ondersteund door procesfinancier Lieff Cabraser Heimann & Bernstein, LLP. 

De Consumentenbond ondersteunt de stichting in beide rechtszaken. De Consumentenbond verzamelt consumenten die mee willen doen met één of beide acties.

Consumentenbond Claimservice, een samenwerkingsverband van de Consumentenbond en ConsumentenClaim, verwerkt in opdracht van de stichting de aanmeldingen van de deelnemers. 

In 2018 is de Consumentenbond met ConsumentenClaim een samenwerkingsverband aangegaan: Consumentenbond Claimservice. Voor deze acties tegen Meta verwerkt Consumentenbond Claimservice de aanmeldingen.

De Consumentenbond is niet tegen Facebook en Instagram. Facebook en Instagram kunnen namelijk nuttige en leuke platforms zijn om te gebruiken. Maar dan moet Meta er wel voor zorgen dat gebruik van deze diensten door consumenten niet ten koste van hun privacy gaat. Veel consumenten zitten op Facebook of Instagram en lezen, delen en interacteren. Ook wijzelf maken er gebruik van om informatie te delen met onze achterban en om vragen van consumenten te beantwoorden.

We doen dit op een zo’n privacy-vriendelijk mogelijke manier. Op onze site plaatsen we Facebook-tracking elementen om Facebookgebruikers (opnieuw) te kunnen bereiken met onze boodschappen, via het Facebook platform. We plaatsen deze tracking elementen echter pas als je ermee instemt als bezoeker, via de cookie-dialoog. Dit cookie-statement is duidelijk over wat we willen doen met de tracking en wat de gevolgen zijn. Bij onze cookie-dialoog kun je cookies weigeren en toch de site op. 

Meta zelf moet alleen wel de eigen zaakjes op orde hebben. De Consumentenbond en de Data Privacy Stichting hebben een gezamenlijk doel: ervoor zorgen dat Meta stopt met het schenden van jouw privacy.

De rechtszaak wordt gevoerd door Data Privacy Stichting. De Consumentenbond ondersteunt de stichting in de actie tegen Facebook (Meta), maar is dus geen procespartij bij de procedure. 

De Consumentenbond en de Stichting werken samen om de belangen van de achterban zo optimaal mogelijk te behartigen. En de Consumentenbond zorgt voor de werving van de deelnemers.

Lieff Cabraser Heimann & Bernstein financiert de kosten die de Consumentenbond maakt voor het werven van deelnemers en de daaraan verbonden inspanningen.

Consumentenbond en massaclaims

Facebook en Instgram zijn niet alleen een vriendennetwerk, ze beschikken ook  over een enorme berg data. Via de persoonlijke gegevens die Facebook en Instagram opslaan, krijgen bedrijven inzicht in jouw voorkeuren en gewoontes en kunnen zij jou daarop aangepaste advertenties sturen.

Wil je weten welke gegevens Meta over jou heeft verzameld? Volg ons stappenplan om beter te bepalen wat je deelt en met wie. Beter bepalen wat je deelt met Facebook.